1 stycznia 2010 r. wchodzi w życie większość zmian, które wprowadziła ustawa zmieniająca opublikowana w Dzienniku Ustaw 23 listopada 2009 r. Ustawa miała na celu zaimplementowanie przepisów Unii Europejskiej m.in. Dyrektywy Rady 2008/8/WE z 12 lutego 2008 r. dotyczącej modyfikacji dotychczasowych zasad miejsca świadczenia usług. Oto najnowsze zmiany:

Miejsce świadczenia usług - VAT od usług pobierany w kraju, w którym siedzibę ma firma nabywcy
Zasadą ogólną jest, że miejscem świadczenia jest miejsce siedziby świadczącego. Nowa zasada generalna dla transgranicznego świadczenia usług, według której miejscem opodatkowania usług świadczonych między podatnikami będzie miejsce, gdzie usługobiorca ma siedzibę. Obowiązek podatkowy będzie zatem spoczywał na usługobiorcy, a rozliczenie podatku należnego będzie się odbywało zgodnie z regułą tzw. odwrotnego obciążenia (reverse charge).
Od tej zasady będą wyjątki: trwałe (np. usługi świadczone pomiędzy podatnikiem, a ostatecznym konsumentem; usługi związane z nieruchomościami, restauracyjne, cateringowe) i przejściowe (usługi związane z kulturą, sztuką, sportem, edukacją, rozrywką, targami i wystawami - do końca 2010 r. będą opodatkowane tak jak przed zmianą, czyli w miejscu faktycznego świadczenia, po tej dacie - zgodnie z nową zasadą ogólną).

Usługi związane z nieruchomościami
Utrzymana zostanie dotychczasowa zasada opodatkowania usług związanych z nieruchomościami w miejscu położenia nieruchomości. Zasada ta dotyczy również usług zakwaterowania w hotelach (ośrodkach wczasowych, kempingach) oraz użytkowania i używania nieruchomości.
Usługi związane z transportem pasażerów
Miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości.
Usługi w zakresie imprez kulturalnych, edukacji, rozrywki
Co do zasady do 31 grudnia 2010 r. miejscem świadczenia usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, a także usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach będzie miejsce, gdzie usługi są faktycznie świadczone. Natomiast od dnia 1 stycznia 2011 r. miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi, wystawy oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, będzie miejsce w którym te imprezy faktycznie się odbywają.
Usługi restauracyjne i cateringowe
Co do zasady miejscem świadczenia usług restauracyjnych i cateringowych jest miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane.
Usługi krótkoterminowego wynajmu środków transportu
Miejscem świadczenia usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu (który jest zdefiniowany jako posiadanie lub korzystanie przez okres nieprzekraczający 30 dni) jest miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy.
Usługi turystyki
W przypadku świadczenia usług turystyki - opodatkowanych na specjalnych zasadach w oparciu o marżę zgodnie z art.119 - miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę ma siedzibę (lub stałe miejsce zamieszkania), chyba, że usługi te świadczone są ze stałego miejsca prowadzenia działalności innego niż siedziba - wtedy miejscem świadczenia będzie to stałe miejsce prowadzenia działalności.

Ewidencja VAT
Podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium Polski, są obowiązani w prowadzonej ewidencji podać nazwę usługi, wartość usługi bez podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze, uwzględniając moment powstania obowiązku podatkowego określany dla tego rodzaju usług świadczonych na terytorium kraju.
Od 1 stycznia 2010 r. podatnicy będą również zobowiązani uwzględniać w Informacji Podsumowującej informacje o wykonanych usługach na rzecz podatników z innego państwa członkowskiego, świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, dla których zobowiązanym do zapłaty VAT jest usługobiorca. Raportowanie nie będzie dotyczyło usług, które co do zasady opodatkowane są 0-proc. stawką VAT lub są zwolnione od VAT.

Nowa definicja podatnika i obowiązek podatkowy w imporcie usług
Zmiany w definicji podatnika wiążą się zarówno ze statusem usługodawcy, jak i usługobiorcy. Jeśli chodzi o usługodawcę to obecnie w przypadku podmiotu zagranicznego mającego w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności (np. oddział) import usług nie występuje, gdyż obowiązek rozliczenia VAT spoczywa właśnie na usługodawcy. Od 2010 roku, poza kryterium samego istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności usługodawcy, trzeba będzie dodatkowo weryfikować, czy miejsce to faktycznie uczestniczy w danej transakcji.

Skrócenie terminu składania Informacji Podsumowującej, i to w dwóch wymiarach
Po pierwsze, co do zasady, Informacje te będą składane za okresy miesięczne, zamiast jak do tej pory za okresy kwartalne.
Po drugie, podatnicy składający Informację Podsumowującą w formie tradycyjnej (tj. papierowej) będą zobowiązani dokonać tego w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu (a w przypadku rozliczeń kwartalnych - do 15 dnia miesiąca następującego po zakończeniu danego kwartału), w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji.
W przypadku informacji podsumowujących składanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, termin do ich złożenia wydłużony został do 25 dnia miesiąca następującego po raportowanym miesiącu (kwartale).

Możliwość składania informacji podsumowujących za okresy kwartalne
Informacje Podsumowujące mogą być składane za okresy kwartalne w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji podlegających raportowaniu, w przypadku gdy dotyczą one:
 - wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów oraz dostawy towarów w ramach transakcji trójstronnej (gdy podatnik jest podmiotem drugim w łańcuchu dostaw) - jeżeli całkowita wartość netto tych transakcji nie przekracza w danym kwartale i w żadnym z czterech poprzednich kwartałów kwoty 250.000 zł,
- wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów - jeżeli całkowita wartość netto tych transakcji, nie przekracza w danym kwartale 50.000 zł,
- usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług poza krajem, świadczonych na rzecz podatników VAT z innych państw członkowskich.
Przy czym składający Informacje Podsumowujące za okresy kwartalne, u których całkowita wartość dostaw (o których mowa w pkt 1 powyżej) przekroczyła w danym kwartale kwotę 250.000 zł lub całkowita wartość nabyć (o których mowa w pkt 2 powyżej) przekroczyła w danym kwartale kwotę 50.000 zł - są obowiązani do składania Informacji Podsumowujących za okresy miesięczne.

VAT: Od grudnia można składać nowe zgłoszenia rejestracyjne
Od 1 stycznia 2010 r. będą obowiązywały nowe wzory zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R oraz potwierdzenia zarejestrowania VAT-UE. Część podatników będzie mogła je już stosować od 1 grudnia 2009 r.
Zmianami rozszerzono m.in. obowiązek zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze nabywania usług, jeżeli usługi te stanową import usług. Ponadto w większej liczbie przypadków będzie stosowany numer identyfikacji podatkowej poprzedzony kodem PL o świadczenie i nabycie usług.

Zasady zwrotu VAT poniesionego w innym kraju niż kraj siedziby
Do tej pory polski podatnik był zobowiązany składać wniosek w każdym z tych krajów. Od 1 stycznia 2010 r. podatnik, który dokonał zakupów w innych krajach Wspólnoty wniosek o zwrot VAT będzie składał w polskim urzędzie skarbowym właściwym dla danego podatnika. Do obowiązków tego urzędu będzie należało przekazanie wniosku do odpowiedniego urzędu w kraju poniesienia wydatków. Co równie istotne, wniosek ten składany będzie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Oznacza to, że podatnik nie będzie musiał (poza nielicznymi wyjątkami) dołączać oryginałów faktur. Urząd skarbowy będzie dokonywał wstępnej analizy formalnej wniosku, m.in. weryfikował status podmiotu występującego o zwrot oraz zakres uprawnienia do zwrotu. Wniosek taki nie będzie zatem przekazywany dalej, jeżeli wnioskodawca nie będzie podatnikiem lub będzie korzystał ze zwolnienia podmiotowego lub wykonywał wyłącznie czynności zwolnione z opodatkowania.
Podobna zmiana, jak polskich podatników, dotyczy podmiotów zagranicznych z siedzibą w jednym z krajów UE ubiegających się o zwrot VAT poniesionego w Polsce. Wnioski te nie będą składane bezpośrednio do II US Warszawa-Śródmieście, ale do urzędu skarbowego w kraju siedziby i tam poddawane wstępnej analizie.

Termin złożenia wniosku i otrzymania zwrotu
Zamiast do 30 czerwca, podatnik będzie mógł występować o zwrot do 30 września następnego roku.